Onze missie: ‘t stad van iedereen maken

commons driehoek.png

De missie van Commons Lab is om van Antwerpen een ‘commonsstad’ te maken. Een stad die van iedereen is, waar we allemaal samen zorg voor dragen. Die uitgaat van gedeelde verantwoordelijkheid, gedeeld eigenaarschap, gelijkwaardigheid, wederzijds respect, vertrouwen, openheid, democratie, rechtvaardigheid, duurzaamheid en solidariteit. Om grote uitdagingen aan te pakken, zoals klimaatrobuustheid, armoede en ongelijkheid, mobiliteit,… moeten we nieuwe strategieën, acties en oplossingen ontwikkelen. Delen en collectief beheren zijn voor ons dé toekomst: van onze spullen, onze vervoermiddelen, onze straten en pleinen, onze tijd, onze rijkdom en welvaart. Iedereen probeert mee zorg te dragen voor iedereen. In je straat, je wijk, je district, maar dus ook op stedelijk niveau.

Wij willen een grotere invloed en verantwoordelijkheid van de Antwerpse burgers. We willen die grotere invloed verwerven door meer en diverse collectieve actie van actieve inwoners (stedelijke commonsgerichte initiatieven) te stimuleren. In Antwerpen zijn er al tal van goede voorbeelden; straatcollectief ‘Bump’ die hun straat op’t Kiel samen beheren, de Theatergarage die door buurtbewoners van Nieuw Borgerhout werd aangekocht, wijkcollectief klimaatrobuust Sint-Andries die als eerste wijk in Antwerpen haar wijk aanpast aan de klimaatveranderingen, de energiecoöperatie Zuidtrand die energie bespaart en produceert, buurtcollectief Fundament die een leegstaande kelder van een kerk omvormt tot een ontmoetingsruimte voor de Seefhoek, sociale kruidenier in Merksem, Basis- en kleuterschool ‘De Kleine wereldburger’ die samen door ouders, leerkrachten, directie en leerlingen samen beheerd wordt, … Collectieve actie vereist de nodige capaciteiten. Collectief organiseren kan je leren. Wij verzamelen en delen alle kennis, ervaring, info over financiering, … die hiervoor nodig is. Een commonsstad wordt niet enkel gestuurd door de publieke en/of de private sector, door allerhande ‘clubs’, maar even zeer door stedelijk burgercollectieven. Burgers hebben het recht om zichzelf collectief te organiseren. Burgers moeten op alle mogelijke manieren versterkt worden om zichzelf collectief te organiseren. De stedelijke overheden zouden de partner van de Antwerpse burgercollectieven moeten worden en vica versa.

Op het stedelijk niveau zijn we op zoek naar een stad die sterk investeert in het opzetten van samenwerkingsverbanden tussen actieve burgers, kennisinstellingen, maatschappelijk middenveld, overheden en bedrijven (de zogenaamde pentahelix-aanpak). Nieuwe samenwerking en een ander stadsbestuur is volgens ons essentieel om van Antwerpen een duurzame, democratische, rechtvaardige stad voor elke Antwerpenaar te maken. Als goed voorbeeld geven we de Voedselraad van Antwerpen, opgericht in juni 2019. Heel diverse Antwerpenaren gaan samen in dialoog en samen werken aan een nieuw voedselsysteem voor de ganse Antwerpse regio. Om duurzaam, vooral lokaal geteeld, gezond voedsel opnieuw beschikbaar te maken voor alle Antwerpenaren.

Ten derde is ook een andere samenwerking met het bovenlokaal niveau (stadsregio, Vlaanderen, internationaal) noodzakelijk. Want een herverdeling van welvaart is niet alleen lokaal, stadsregionaal, maar zeker ook globaal noodzakelijk. ‘Design global, manifacture local’ is het motto dat wij delen. Antwerpen kan zelf ook opnieuw een productieve stad worden. Laten we al onze kennis wereldwijd delen, en andersom, laat ons leren van andere steden en gemeenten wereldwijd. Op die manier draagt Antwerpen bij aan een duurzamere, meer rechtvaardige en democratischere wereld. Want iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen…

Hiervoor is een ‘commons transitieproces’ nodig dat volgens ons minimum 15 jaar in beslag zal nemen. In een eerste fase van dat proces zullen we heel veel gaan experimenteren met nieuwe collectieve experimenten. We hopen dat dit bijdraagt aan een andere cultuur, een nieuwe dynamiek om meer collectief te denken en werken. In de stad en daarbuiten. In een tweede fase gaan we nieuwe structuren bouwen (burgercollectieven, platformen, coöperaties, netwerken, ). In een derde fase willen we organisatiestructuren, wetten en democratie gaan aanpassen. Deze fasen verlopen kris kras door elkaar.

Commons Lab wil de rol van aanjager, brugorganisatie, facilitator op zich nemen. Wij willen uitgroeien tot een sterke coalitie van geëngageerde en diverse bruggenbouwers die onze missie delen en willen samenwerken aan deze transitie: burgers, mensen actief in het maatschappelijk middenveld, de overheid, ondernemers, kennisinstellingen.