Presentatie 'Antwerpen als commons' (boekpresentatie FREE, FAIR AND ALIVE. The Insurgent Power of the Commons (14 september, Brussel)
boekpresentatie oikos.jpg

Tijdens de boekvoorstelling FREE, FAIR AND ALIVE. The Insurgent Power of the Commons (14 september, Brussel) georganiseerd door o.a. Oikos gaf Commons Lab Antwerpen een stand van zaken van het commonsgebeuren in Antwerpen.

Hier kan u de slides downloaden; https://www.dropbox.com/s/1bipcx2b75m4q33/commons%20transitie%20antwerpen%20oikos%20def%20%20-%20%20compatibiliteitsmodus.pdf?dl=0

Voor meer info en duiding: commonslabantwerpen(at)gmail.com. De slides mogen uiteraard gebruikt worden, gelieve uit respect voor Commons Lab ons te vermelden of ons iets te laten weten.

Koen Wynants
Rebelse plekken. Over municipalisme en commons (Walter Lotens )

‘Rebelse plekken’ is een zoektocht naar nieuwe initiatieven die haaks staan op het dominante neoliberale denken. ‘Commons’ en ‘municipalisme’, twee begrippen die dicht bij elkaar aanleunen, behoren tot die mondiale en hoopvolle grondstroom. Op vele plaatsen zijn het geen abstracties meer, maar beginnen ze stilaan tot het nieuwe normaal van het dagelijkse leven te behoren. ‘Rebelse plekken’ beginnen de wereldkaart stilaan in te kleuren.

rebelseplekken-500x625.jpg

Walter Lotens zoekt die plekken op in Frankrijk (de Larzac, Notre-Dame-des-Landes (ZAD), Saillans, Loos-en-Gohelle en Grenoble) en in Spaanse ciudades rebeldes zoals Barcelona en Madrid. Nabijheid en herkenbaarheid maken kleine, maar ook grote steden tot een uitgelezen schaal om samen-leven te organiseren.

Hij trekt bovendien de oceaan over naar Latijns-Amerika. Daar is de bewaarplaats van sociale mechanismen, die bij ons onder een moordende economische ratrace ondergesneeuwd zijn geraakt: het Buen Vivir, de wateroorlog in Cochabamba, de fábricas recuperadas in Buenos Aires en de Zapatistas in Chiapas.

Op rebelse plekken wordt de boeiende kunst van het organiseren van hoop beoefend: met vallen en opstaan rijzen daar de vage contouren van een andere wereld op. Stap voor stap. Walter Lotens volgt en beschrijft die stappen.

Walter Lotens, moraalfilosoof, Latijns-Amerika watcher en freelancer voor www.dewereldmorgen.be en www.uitpers.be schrijft over bewegingen van onderuit van Borgerhout over Madrid en Barcelona tot Cochabamba en Paramaribo. Hij houdt lezingen rond de thema’s die hij in zijn boeken aansnijdt (www.walterlotens.net).

ISBN: 9789463711487

Bestellen: https://gompel-svacina.eu/product/rebelse-plekken-over-municipalisme-en-commons/

Koen Wynants
Wanneer burgers samen het heft in handen nemen: burgercollectieven opgericht in 2015 en 2016 van naderbij bekeken
wanneer burgers.jpg

Om antwoorden te zoeken op actuele maatschappelijke uitdagingen nemen burgers steeds vaker het heft in handen in burgercollectieven die zelf goederen of diensten produceren, meestal vanuit een streven naar een duurzamer alternatief. Met steun van de Koning Boudewijnstichting verrichte Oikos denktank onderzoek naar deze collectieven. 

Niet alle activiteiten die burgers gezamenlijk organiseren, zijn burgercollectieven. Een buurtbarbecue of een tijdelijke actiegroep tegen bomenkap bijvoorbeeld is dat niet. Wat dan wel? Enkele elementen zijn noodzakelijk om van een burgercollectief te spreken, onder meer de langetermijnwerking, het zelf in handen nemen van de productie van goederen of uitvoering van diensten, en de zeggenschap van de burgers – zowel initiatiefnemers als andere leden – over de organisatie. Enkele voorbeelden: energie- of huisvestingscoöperaties, voedselteams, transitiegroepen met sociale kruidenier, coöperatieve spullenbib, of community supported agriculture waarbij consumenten zich nauw verbinden met een boer en zich engageren tot afname van de productie, of zelfs deelname aan de oogst. 

Met een deskstudie, een enquête en diepte-interviews bracht Oikos burgercollectieven opgericht in 2015 en 2016 in kaart. In deze jaren zagen in België 249 burgercollectieven het licht, gespreid over heel het land; vooral sinds 2009 stijgt het aantal oprichtingen per jaar snel. Van hen konden er 48 uit Vlaanderen, 36 uit Wallonië en 22 uit Brussel opgenomen worden in de analyse: de meeste zijn actief in domeinen zoals voeding, landbouw, energie, sociale inclusie en deeleconomie; ruim de helft oordeelt dat zijn activiteit het label ‘milieu en duurzaamheid’ kan dragen. Bijna vier op de vijf van de burgercollectieven kwamen tot stand zonder inspraak van de overheid. Maar een goede relatie met de overheid vinden ze wel belangrijk. Slechts een minderheid schat in dat bedrijven hen als concurrenten zien. 

Burgercollectieven blijken in grote mate het werk van 25- tot 45-jarigen, en de echte trekkers zijn veelal 36 tot 45 jaar. Bij die trekkers zijn de hooggeschoolden sterk oververtegenwoordigd. De meeste trekkers combineren hun engagement met een baan (van wie vier op de tien halftijds). Ruim de helft van de respondenten is politiek geëngageerd. De politieke voorkeur van de trekkers bevindt zich veeleer links op het politieke spectrum. Een aandachtspunt: willen burgercollectieven echt streven naar een duurzame en inclusieve samenleving, dan moet er nagedacht worden over manieren om ook minder kansrijke burgers te betrekken bij deze burgerbeweging.

Link: https://www.kbs-frb.be/nl/Activities/Publications/2018/DS_2018_11_13_01

Koen Wynants
Gemeengoed - delen brengt welvaart
gemeengoed delen brengt welvaart.png

Gemeengoed is van ons allemaal en mag niet zomaar voor alle doeleinden worden gebruikt. Veel gemeengoed wordt echter geprivatiseerd, te gelde gemaakt, uitgeput of vernietigd. Laten we ons opnieuw bewust worden van de maatschappelijke waarde ervan. 

Goederen en hulpbronnen die collectief worden gebruikt en beheerd (de 'commons' of het gemeengoed) vormen de ruggengraat van een goed functionerende samenleving. Ze zijn van ons allemaal en mogen niet zomaar voor elk doel worden gebruikt, laat staan misbruikt. Veel gemeengoed wordt echter geprivatiseerd, te gelde gemaakt, uitgeput of vernietigd. We moeten ons daarom opnieuw bewust worden van de maatschappelijke waarde ervan. Zonder gemeengoed is er geen echte welvaart mogelijk.

Dit boekje geeft een overzicht van de geschiedenis, de reikwijdte en de institutionele structuur van het gemeengoed. Het geeft tal van aansprekende voorbeelden van natuurlijke, sociale culturele en digitale hulpbronnen die laten zien dat gemeenschappelijke goederen essentieel zijn voor onze kwaliteit van leven. Wat als openbare ruimten niet langer worden geprivatiseerd door reclame, lawaai, auto's en parkeerplaatsen? Wat als kennis en cultuur gratis ter beschikking staan en commercieel gebruik ervan een uitzondering is? Via welke regels en instituties kunnen we het gemeengoed democratisch beheren?

Deze uitgave van Bureau de Helling en de Belgische denktank Oikos is de Nederlandse vertaling van een brochure van de Heinrich Böll Stiftung, die ook in het Engels en Frans is verschenen.

Bekijk hier de pdf-versie.

Koen Wynants
Towards Permaculture 3.0 (Russ Grayson)
Towards-Permaculture-3-web-cover.jpg

Every so often, good ideas need refreshing, renewing, reinterpreting for contemporary times. This keeps them relevant, alive and useful.

The world has changed substantially since the permaculture design system was unleashed on the world at the end of the 1970s. Societies, economies, and the human environment are not as they were. Something has changed. Now is different.

Is is time, then for a new version of the permaculture design system so that it can continue to offer the solutions we need?

THIS PAPER SAYS YES, IT IS…

Download pdf Permaculture Paper

Koen Wynants
P2P ACCOUNTING FOR PLANETARY SURVIVAL
P2P-Accounting-Cover.jpg

Why should you read this latest report of the P2P Foundation, and why does it matter?
Our inspiration comes from the great synthesis provided by Kate Raworth in her book, Doughnut Economics, which graphically presents the great question of our age: can we produce for human needs, without exceeding planetary boundaries?
In our opinion, this requires a fundamental change towards a commons-centric economic system, which can successfully not just conserve, but regenerate human and natural resources. How? By using the ‘technosphere’: our accumulation of technical and scientific knowledge, but on a new basis of a deep ecological consciousness, in partnership with the other beings on the planet.
To do this, we must take fully into account our impact on the world. First of all, we must recognize and mitigate our negative impacts, but we must also recognize positive contributions that remain unrecognized. Thus we enter into the sphere of what economists call ‘externalities’, and which are present barely recognized in our value and accounting systems.
The good news is that, at the same time that a growing number of people are recognizing the systemic crisis and its relation to ecology, tools are coming online that allow us to manage our economic processes differently. Using the principles of cosmo-local production, i.e. sharing knowledge globally but producing as local as is optimal for reducing our human footprint, we can now use shared logistics, and shared accounting systems. This report will introduce topics such as contributory accounting, which recognizes generative contributions to the wellbeing of the earth and its inhabitants; value flow accounting, posed as an alternative to the narcissistic double-entry bookeeping, upon which capitalism relies to remain blind to its social and ecological impact; and thermo-dynamic accounting, which provides direct access to non-financialized streams of matter and energy. The tools exist, that is the good news, but they are not integrated yet. This report offers a vision of how they can be integrated in a cosmo-local production infrastructure.
Some of our readers may be familiar with the ‘calculation debates’, of the 1930’s, which pitted liberal pro-market economists, like Hayek, who favoured pricing mechanisms, against the socialist economists like Bauer, Neurath and ultimately, Polanyi, who argued the benefits of planning. In our industrial societies, this lib/lab discussion has obscured a third dimension: that of the commons and their self-management through mutual coordination. Today, large capitalist firms certainly plan, but they do not plan for balance with humanity and natural beings, it is extractive planning. The market allocates resources, but without any knowledge of impact. And finally, we see a substantial amount of commons-based mutual coordination occurring in the production of so-called (but not really!) ‘immaterial resources’ (knowledge, software, design), but has hardly touched the coordination of material production yet. Through shared accounting, which sits between transactions in the material world, and our human decision-making, this now becomes possible.
So what we are describing here is a 3-layered economy, and its infrastructure, that is able to coordinate production, by transcending and including the 3 great methods of allocating resources:

  1. Mutual coordination through shared logistics and shared accounting

  2. Ethical, generative market mechanisms for the fair exchange of resources

  3. A planning framework, indicating the planetary resources available for human choice, so that we can produce while preserving the planet and its beings, and even regenerating them.

We hope you enjoy our analysis of work done by innovative pioneers, who are developing the tools we will need to save our planet.

Link: http://commonstransition.org/p2p-accounting-for-planetary-survival/?fbclid=IwAR0vO38MWLYHK5gzxGfEYImnnWS2LzB-pRjJnHtx_CJ2UAnuTCqPjMQ1XeU

Koen Wynants
Lecture at the 'Child in the city' international Seminar
child in the city.jpg

The Child in the City International Seminar’s (Antwerpen, Belgium on 20-21 May 2019) bringing together experts and policymakers from different relevant fields around a specific theme of the child-friendly city agenda. The Child in the City International Seminar are tailored to the specific needs of a city and therefore focused on one specific theme. 

The main theme of this international seminar is Children in the sustainable city. 

Children are constructed as both the future at risk and the future solution for sustainable living. Cities all over the world are developing policies to make the urban environment more sustainable. At the same time global initiatives to make cities more child-friendly are increasingly important. We think this is the strategic moment to integrate sustainability with child-friendliness. Building sustainable cities should not only offer technical innovations but has social, economic and ecological dimensions as well.

A broad definition of sustainability should include children in at least two ways. First by designing policies that incorporate children’s needs: making sustainable solutions accessible to children. And secondly by giving children a voice – through educational programs – in creating sustainable policies. The aim of this seminar is to bring together expertise from both the disciplines of sustainability and urban childhood. How can we connect those fields in a way that both strengthens sustainable cities and children’s position in cities?

Within the overall theme of the seminar we want to address the following six subthemes:

  • Resilient public space: water and green

  • Urban planning: renewal and densification

  • Sustainable mobility

  • Placemaking and co-creation

  • Healthy public space

  • Inclusion and participation of children and youth

Commons Lab Antwerp gave a walkshop together with the citizens collective ‘Veerkrachtig Sint-Andries‘, Habbekrats, City of Antwerp. Here are the slides: https://www.dropbox.com/s/v5cgbpzvog7qj7l/Children%20in%20sustainable%20city%202019.pdf?dl=0

Koen Wynants
Slides overzichtspresentatie over klimaatproblematiek door Ivan Janssens
klimaat fatinha.jpg

Wat is dat toch met al die klimaatbetogingen? Waarom blijven de jongeren op straat komen? Overdrijven ze niet? Gaat het nu echt zo slecht met ons klimaat? Wat doet de overheid? En wat kunnen wij zelf doen?

Om een antwoord te geven op deze en andere vragen organiseerde Klimaatrobuust Sint-Andries op 25 april een infoavond over het klimaat. Ze lieten Ivan Janssens aan het woord. Hij is Hoogleraar aan het departement Biologie van de Universiteit van Antwerpen en één van de wetenschappers van Scientists4Climate. Hij is rechtstreeks betrokken bij het klimaatonderzoek.

De slides(PDF) kan je downloaden via https://www.dropbox.com/s/vtgpoc50ls501hf/Klimaatpresentatie_Sint-Andries.pdf?dl=0

Koen Wynants
Presentaties Bruss-it 9 mei
bruss-it_xl.jpg

Commons Lab Antwerpen gaf twee workshops op de inspiratiedag Bruss-it over slim ruimtegebruik en ontmoeting in de gedeelde ruimte. Via deze blog delen we onze slides. Aarzel niet deze info als ‘creative commons’ te gebruiken en om ons te contacteren voor meer achtergrond en vragen.

PARTICIPATIE EN GEDEELD RUIMTEGEBRUIK

Een kwaliteitsvolle invulling van de publieke ruimte kan bijdragen tot een sterker buurtgevoel en sociale cohesie. Hoe zorg je ervoor dat alle bewoners of gebruikers mede-eigenaar worden van en zorg dragen voor de ruimte die ze delen? Hoe creëer je dialoog, ontmoeting en dynamiek tussen de verschillende groepen die de ruimte delen?

We stelden als leerexperiment ‘De Verborgen Kloostertuin’ uit Antwerpen-Noord voor. Dit is een gemeenschapstuin opgericht door een nieuw collectief inwoners in 2014 op publiek domein. Elk jaar worden er nieuwe projecten/experimenten opgestart. Er groeien sindsdien niet alleen groenten, fruit en bloemen in Antwerpen-Noord. Maar ook nieuwe sociale cohesie, solidariteit, verbindingen tussen heel diverse mensen die er allemaal samen leven. En allerhande vernieuwende initiatieven zoals spilkiekes die groenafval verwerken en mee omzetten naar compost, een tuinbib waar buurtbewoners tuinmateriaal kunnen lenen, … Kunnen de buurtbewoners op termijn misschien een structurelere rol spelen in het beheer van het plein? Hoe zou de overheid en burgercollectief partner van elkaar kunnen worden?

Slides: https://www.dropbox.com/s/n3vdafylyzm9gp9/Presentatie%20CLA%20brussit%20%231%20Gedeeld%20ruimtegebruik%20def.pdf?dl=0

WAT ZIJN ‘COMMONS INITIATIEVEN’ EN HOE KAN JE AAN DE SLAG MET DE ‘COMMONS MODEL CANVAS’, EEN HANDIGE ZELFEVALUATIETOOL VOOR COMMONS?

Veel mensen kennen ‘de commons’ niet (meer). Het is sowieso een heel abstract begrip. Er zijn ook heel wat meningsverschillen over wat commons zijn, hoe ze zich verhouden tot de overheid, hun rol in de stad etc.

Als je dieper gaat inzoomen op steden, dan zie je overal, nieuwe commonsachtige initiatieven ontstaan. Opvallend is de diversiteit aan commonsinitiatieven: thema, grootte van de groep, soort initiatiefnemers, … Vaak zijn burgerinitiatieven niet vertrouwd met het begrip ‘commons’ of ‘commoning (wat hen vaak ook kwetsbaar maakt). Aan de hand van diverse concrete voorbeelden van commonsinitiatieven in Antwerpen, gaan we vertrouwd geraken met de definitie van een commons. Commons Lab ontwikkelde een handige zelfevaluatietool, het zogenaamde commons model canvas. Dat lichten we tijdens deze workshop toe.

Wij zien commons als een soort groeiproces voor collectieven. Als je eenmaal de basisprincipes kent, als je de sociale vaardigheden verwerft, dan is het zowel voor jou als individu, maar uiteraard voor jouw collectief, een feest om te commonen. Je wordt er sterker en veerkrachtiger van.

Slides: https://www.dropbox.com/s/oa2ku5ohc043x4k/Presentatie%20CLA%20brussit%20%232%20Commons%20model%20canvas.pdf?dl=0

Koen Wynants
Staat van Transitie: patronen van opbouw en afbraak in vijf domeinen (Drift)
x curve.png

De diepgewortelde problemen in onze maatschappij vragen om fundamentele maatschappelijke verandering. Reguliere beleidsinstrumenten zijn echter veelal gericht op incrementele verbetering. Het denken vanuit een transitie kan hierop een aanvulling zijn en handvatten bieden om fundamentele vernieuwing de ruimte te bieden en te versnellen.

De laatste jaren zien we een toegenomen veranderdynamiek op verschillende domeinen. Deze veranderdynamiek is een combinatie van autonome maatschappelijke druk (zoals het klimaatakkoord van Parijs), interne spanningen binnen dominante manieren van denken en organiseren (zoals de uitputting van gas in de elektriciteitssector), en toenemend haalbare, betaalbare en concurrerende alternatieven (zoals de snelle prijsdaling van wind- en zonne-energie). De ontwikkelingen van die drie factoren en de wisselwerking ertussen is chaotisch, maar vertoont wel degelijk patronen.

In de transitiewetenschap en –praktijk verschuift de aandacht naar de schoksgewijze dynamiek van versnelling, destabilisatie en uitfasering, en de nieuwe vormen van sturing die hierbij horen. In zijn inaugurele rede heeft Derk Loorbach het beeld geschetst van transities als processen van opbouw én afbraak, waarbij na een lange periode (decennia) van voorontwikkeling de echte transitiefase relatief kort (jaren) maar chaotisch en disruptief is. De onderliggende dynamiek en patronen zijn vervat in de zogenoemde x-curve.

In het rapport ‘Staat van Transitie’, uitgevoerd in opdracht van de directie Kennis, Innovatie en Strategie (KIS) van het ministerie van Infrastructuur en Milieu brengt DRIFT aan de hand van dit perspectief de huidige dynamiek en sturingsconsequenties in kaart voor de volgende vijf thema’s:

  • Klimaatmitigatie en energietransitie

  • Slimme en groene mobiliteit

  • Circulaire economie

  • Leefbare en bereikbare steden

  • Klimaatadaptatie

Het discussiestuk geeft voor elk van deze vijf thema’s een schetsmatig beeld van de staat van transitie. Welke alternatieven zijn in opkomst, en wat is de dynamiek van deze ontwikkelingen? In hoeverre staat de gevestigde orde onder druk, en waar blijkt dat uit? Op basis hiervan schatten we in welke transitiefase actueel is en geven we suggesties voor sturing en interventie.

Dit document is geschreven ter inspiratie, als prikkelend advies om de maatschappelijke discussie over de richting en de snelheid van transities op scherp te zetten. Het is geen exacte meting of een uitgebreide wetenschappelijke studie, de intentie is dan ook niet om een volledig beeld te schetsen. Wel willen we een ‘transitie-bril’ aan te reiken om naar maatschappelijke uitdagingen te kijken en aanzet te geven om transitiegerichte, vaak radicalere ingrepen te ontwikkelen.

Referentie

Lodder, M., C. Roorda, D. Loorbach, C. Spork, Staat van Transitie: patronen van opbouw en afbraak in vijf domeinen. DRIFT, Erasmus Universiteit Rotterdam, 2017.

Lees meer

Download hier het volledige rapport en hier de bijlage met werkdocument.

Koen Wynants
The Commons in a Glocal World: Global Connections and Local Responses
commons in a glocal world.jpg

This volume focuses on how, in Europe, the debate on the commons is discussed in regard to historical and contemporary dimensions, critically referencing the work of Elinor Ostrom. It also explores from the perspective of new institutional political ecology (NIPE) how Europe directly and indirectly affected and affects the commons globally.

Most of the research on the management of commons pool resources is limited to dealing with one of two topics: either the interaction between local participatory governance and development of institutions for commons management, or a political- economy approach that focuses on global change as it is related to the increasingly globalised expansion of capitalist modes of production, consumption and societal reproduction. This volume bridges the two, addressing how global players affect the commons worldwide and how they relate to responses emerging from within the commons in a global- local (glocal) world. Authors from a range of academic disciplines present research findings on recent developments on the commons, including: historical insights; new innovations for participatory institutions building in Europe or several types of commons grabbing, especially in Africa related to European investments; and restrictions on the management of commons at the international level. European case studies are included, providing interesting examples of local participation in commons resource management, while simultaneously showing Europe as a centre for globalized capitalism and its norms and values, affecting the rest of the world, particularly developing countries.

This book will be of interest to students and researchers from a wide range of disciplines including natural resource management, environmental governance, political geography and environmental history.

Link: https://www.crcpress.com/The-Commons-in-a-Glocal-World-Global-Connections-and-Local-Responses/Haller-Breu-Moor-Rohr-Znoj/p/book/9781138484818?fbclid=IwAR0CRnVglTDqHTDCMu5Qio0C86UxtQYaAVg89Y5dqWOOSk9WubVPCT_uhvc#googlePreviewContainer

Koen Wynants
Build the City: perspectives on commons and culture
build the city ebook.jpg

Published in the frame of ECF's Idea Camp 2015Build the City: perspectives on commons and culture rediscovers, reframes and reconsiders previously published historical, artistic, participatory and theoretical perspectives on the subject by a wide variety of authors from different geographical and professional backgrounds. 

This publication presents a range of texts, studies, interviews and cultural examples of what we see happening in our cities and their wider regions across Europe: a powerful bottom-up movement led by citizens themselves, developing new participatory democratic practices that shape our cities and empower us to govern them in a different, collaborative way.

Build the City: perspectives on commons and culture is a special collaboration between Krytyka Polityczna, the European Cultural Foundation and ECF Labs, with Subtopia (Sweden), Les Tetes de l’Art (France), Oberliht (Moldova), Culture2Commons (Croatia) and Platoniq (Spain), partners in our action-research network: Connected Action for the Commons.

“Dougald Hine, in the recently published book Build the City, describes a commons as “a fabric of relations that is built and rebuilt and renegotiated over generations”. Embedded in this definition are two crucial points: Firstly, that commons cannot be made, they must emerge; and secondly, unlike public space, a common may emerge in any kind of space. While public space is public space regardless of whether it is used, commons are dependent upon commoners using them – meaning a private space can also become a common.”

— Bradley L Garrett

Download the book (PDF)

Order a hardcopy

Koen Wynants
Peer to Peer - The Commons Manifesto (Michel Bauwens , Vasilis Kostakis , Alex Pazaitis)
Commons Manifesto.jpg

Not since Marx identified the manufacturing plants of Manchester as the blueprint for the new capitalist society has there been a more profound transformation of the fundamentals of our social life. As capitalism faces a series of structural crises, a new social, political and economic dynamic is emerging: peer to peer.

What is peer to peer? Why is it essential for building a commons-centric future? How could this happen? These are the questions this book tries to answer. Peer to peer is a type of social relations in human networks, as well as a technological infrastructure that makes the generalization and scaling up of such relations possible. Thus, peer to peer enables a new mode of production and creates the potential for a transition to a commons-oriented economy.

Download the Manifesto: https://www.uwestminsterpress.co.uk/site/books/10.16997/book33/?fbclid=IwAR3iIHTcGRYCiwoYxw-__TIJ0IhTbbjawg__9hX5Pqfr1d1jJaPvs7By4fw

Download Michel Bauwens presentation (Lecture given on 09th of april 2019, Antwerp): https://www.dropbox.com/s/c3ff0ws8seny613/Final%20version%20of%20From%20redistributive%20urban%20commons%20to%20cosmo-local%20production%20commons.odp?dl=0

Koen Wynants
Inspiratieboek 'Iedereen publiek?!'
Afbeelding: Frits Ahlefeldt

Afbeelding: Frits Ahlefeldt

In 2018 werkte Antwerpen aan 't Woord (AaW) aan het project 'Iedereen Publiek?!', waarbij AaW op onderzoek ging naar welke drempels mensen ervaren om aan cultuurbeleving te doen en hoe (socio)culturele organisaties daarmee kunnen omgaan. Het antwoord hierop kwam van de organisaties zelf, die heel wat inspirerende projecten ondernemen: van eenvoudig tot heel out of the box.

Deze positieve projecten van collega's kunnen ook jou inspireren. Op welk project zijn ze trots? Wat heeft het tot een succes gemaakt? En zijn er dingen die ze een volgende keer anders zou aanpakken?

Een boek vol inspirerende ideeën van collega's waarmee je meteen aan de slag kan.

Download: https://www.dropbox.com/s/brvvt5l4jq70bov/Inspiratieboek-compressed%20%28002%29.pdf?dl=0

Contact: Sarie Van der Aa, sarie(at)antwerpenaantwoord.be

Koen Wynants
The role of commoning and mutually shaped citizenship in developing bottom-linked governance. The projects “Living Street’ and “Future Street” in Belgium
Tuinstraat Pretstraat 2.jpg

Author: Giulia Ganugi, Joint PhD Student, University of Bologna – Ku Leuven

Sociologia e Politiche Sociali, vol. 21, 2/2018, pp. 51-70. Paper ricevuto in data: 21/07/2018 – Paper accettato in data: 03/10/2018 ISSN 1591-2027; ISSNe 1972-5116

Framed by the concept of Social Innovation, this work reflects on the role of commoning and a model of mutually shaped citizenship in developing forms of bottom-linked governance. The focus on urban commons, analysed through three dimensions (resource, community, practices of commoning), allows to examine both the internal governance aimed at (re)producing and managing the commons and the external

governance existing between the community and other urban actors. It also underlines the necessity to go beyond actual conceptualisations of citizenship, always represented national vs urban, transnational vs national, or received vs achieved dichotomies. Using the qualitative methodology of semi-structured interviews, the analysis of Living Street in Ghent and Future Street in Antwerp underlines which conditions favour or hinder changes in urban governmental practices regarding the management of public spaces.

Ask the full article to Giulia. giulia.ganugi2(at)unibo.it

More info about ‘Future streets’: http://www.toekomststraat.be/

Koen Wynants
The Co-Cities Open Book
cocities rapport.jpg

The Co-Cities Open Book is the result of years of research and experimentations on the field to investigate new forms of collaborative city-making that are pushing urban areas towards new frontiers of participatory urban governance, inclusive economic growth and social innovation.

This open book has roots in our conceptualization of the ‘City as a Commons,’ the emerging academic field of urban commons studies, and the work developed in 5 years of remarkable urban experimentations in Italy and around the world. Structured around three main pillars, the Co-Cities open book will first provide scholars, practitioners and policy-makers with an overview of the theory and methodology of the Co-City with the “Co-Cities Protocol”.

The open book also presents the “Co-Cities report”, the results of an extensive research project in which we extracted from, and measured the existence of, Co-City design principles in a database of 400+ case studies in 130+ cities around the world. Ultimately, thanks to the Co-cities report we were able to create the first index able to measure how cities are implementing the right to the city through co-governance. Thus, the Co-Cities index serves as a fundamental tool for the international community in order to measure the implementation of some of the objectives that have been set by the New Urban Agenda and the Sustainable Development Goals.

The last section of the book presents a collection, or annex, of articles of some of the most important researchers and practitioners studying the urban commons. These essays were conceived and offered as part of “The City as a Commons” conference, the first IASC (International Association for the Study of the Commons) conference on urban commons, co-chaired by Christian Iaione and Sheila Foster that took place in Bologna on November 6 and 7, 2015.

Acknowledgements

The Co-Cities Report benefited from a close collaboration with the P2P Foundation; the Transformative Actions Interdisciplinary Laboratory (TrailLab) of the Catholic University of Milan; and the International Association for the Study of the Commons (IASC). Michel Bauwens and Vasilis Niaros contributed to the data selection and collection during the exploratory phase (November 2015 through August 2016). An analysis on the findings from the first 30 relevant case studies provided by Michel Bauwens will be made available on the Co-Cities Open Book, forthcoming in its full version.

Constant supervision and guidance for the theoretical framework and the methodological approach was provided by Sheila Foster and Leonardo Morlino. The contribution of LabGov research associates was precious and indispensable: Chiara De Angelis coordinated the data production team and provided support as lead research associate (2016/2018); Lucia Paz Errandonea and Cosima Malandrino provided critical support in data entry and graphic visualization during their curricular internship with the LabGov project (spring/summer 2017); Monica Bernardi provided support with data collection in Seoul and Boston. Under the supervision of Sheila Foster, the research associates from LabGov Georgetown Chrystie Swiney, Sumedha Jalote and Zezhou Cai contributed with data entry, data collection and detailed case studies’ analysis in US, India and China. Alessia Palladino, Chiara Prevete, Benedetta Gillio, Anna Berti Suman, Sofia Croso Mazzuco contributed to the data entry and data collection process. A valuable support was provided by students from the course “Urban Law and Policy” at LUISS Guido Carli University, academic year 2017/2018 and 2018/2019 who contributed to the Co-Cities research with data entry, data collection and case studies analysis in different geographical areas.

Website: http://labgov.city/co-city-protocol/the-co-cities-open-book/

NEW: the Co-cities protocol: http://labgov.city/wp-content/uploads/sites/19/Co-Cities-Protocol-.pdf

Koen Wynants
Categorizing urban commons: Community gardens in the Rhine-Ruhr agglomeration, Germany (International Journal of the Commons)
Community garden in Antwerp

Community garden in Antwerp

Urban gardening has become a growing international movement. Many urban gardens are established, organized, and managed collectively as commons. Particularly in developed countries, these community gardens (a subset of urban gardens) emerge not only in response to a lack of locally produced food, but also in response to a lack of democratic use of public spaces or missing opportunities and time for socializing. They then give rise to social networks that fulfil various social functions. Although community gardens are often listed as examples of commons, they have thus far lacked closer scientific examination. Hence, we present criteria to explore and categorize community gardens as commons by their degree of collectivity. This is based on five components: resource system, infrastructure, resource units, work, social time. We classify these criteria further according to various styles of use, ranging from individual use to sharing. To demonstrate the utility of this model we implement a quantitative study of community gardens located in one of the most urbanized area in Germany, the Rhine-Ruhr Agglomeration. Our results show a high diversity of collective use and the importance of sharing immaterial components in sustaining community gardens, notably social values. We can empirically demonstrate that gardeners develop diverse ways of collective action and social interaction to manage and change their urban environment. To aid in thinking about these issues, we provide an initial typology of community gardens according to their relative degrees of collectivity, reflecting the underlying values of these alternative agricultural system.

Keywords: urban agriculture ,   community gardens ,   categorizing system ,  collective action ,   commons ,   Rhine-Ruhr Agglomeration  

How to Cite: Rogge, N. and Theesfeld, I., 2018. Categorizing urban commons: Community gardens in the Rhine-Ruhr agglomeration, Germany. International Journal of the Commons, 12(2), pp.251–274. DOI: http://doi.org/10.18352/ijc.854

Read and download: https://www.thecommonsjournal.org/articles/10.18352/ijc.854/

Koen Wynants
‘10 tips om van gemeenten opnieuw gemeengoed te maken’ (slides lezing 9/12/2018)
10 tips gemeenten gemeengoed.jpg

Translab staat voor Transitielaboratorium. Het is een plaats waar mensen die transitie belangrijk vinden inspiratie opdoen, elkaar ontmoeten en ervaringen delen over de transitieprojecten waarmee ze experimenteren. Zo wordt de transitiebeweging sterker. Op zondagvoormiddag 9 december 2018 was er een Translab in Sint-Niklaas. Commons Lab was te gast om een lezing te geven: 10 tips om van gemeenten opnieuw gemeengoed te maken.

De slides kan je via deze link downloaden: https://www.dropbox.com/s/nv5hgwkbuiyronm/10%20tips%20gemeenten%20gemeengoed9122018.pdf?dl=0. Het verhaal zelf kan voorlopig niet online gedeeld worden, dat moet offline verteld worden…

Koen Wynants
The political ambivalences of participatory planning initiatives
Tuinstraat referentiebeeld.jpg

This article explores the relevance of combining multiple understandings of democratic politics to analyse the ambivalent and contentious dynamics of citizen participation in spatial planning. Building forth on the ongoing efforts in critical planning theory to overcome the deadlock between collaborative and agonistic oriented planning approaches, we argue for the refraining from ‘over-ontologising’ the question of democratic politics in planning processes, and start from the assumption that participatory planning processes as an empirical reality can accommodate radically different, even incompatible views on democracy. In addition, it is argued that while current planning scholars predominantly focus on the applicability of the collaborative and (ant)agonistic approach to democratic politics, a third approach – based on Jacques Rancière’s notion of political subjectification grounded in equality – may be discerned. By mobilising an empirical study of a contentious participatory planning initiative in Ghent (Belgium), that is, the Living Street experiment, we illustrate that while different approaches to democratic politics do not necessarily align with each other, they are often simultaneously at work in concrete participatory planning processes and indeed explain their contentious nature.

Free download: https://journals.sagepub.com/eprint/zQCdBFJHuKusiXHqUDQG/full?fbclid=IwAR2PAkkG_31s6vqlhUZmmhZ4K26_2ue0q7pteki4UUXMuPqCHxHxAVO8Dmg&

Koen Wynants
Verslag COMMONS ASSEMBLY 'ANTWERPEN TUINSTAD' (5 MEI 2018, DE SINGEL)
20180505_121927.jpg

Het betonnen bos ‘Antwerpen’ is langzaam aan het ‘vergroenen’. Heel veel Antwerpenaren komen met heel uiteenlopende ondergrondse, kleinschalige, innovatieve, collectieve vergroeningsinitiatieven. Speelplaatsen van scholen worden opgebroken en vergroend. Overal in de stad zijn Antwerpenaren bezig met gemeenschapstuinen, geveltuinacties, groendaken, boerenmarkten, buurderijen, boomspiegels, gevelregentonnen, groenslingers,… Ons stadsleven wordt natuurlijker, avontuurlijker en gezonder. Antwerpen evolueert naar een Tuinstad en alle Antwerpenaren worden tuinmannen en tuinvrouwen.

Tijdens BOTANIK #3 City Wildlife (zaterdag 5 mei, de Singel) organiseerden we voor het eerst in Antwerpen een interactieve ‘Commons assembly’. Een soort Staten-generaal waar initiatiefrijke Antwerpenaren verzamelen. Burgers, ondernemers, ambtenaren, politici, activisten, studenten, … kwamen een ganse dag samen om elkaar te ontmoeten, te inspireren, te discussiëren, samen plannen te smeden om Antwerpen structureel te gaan vergroenen.

Het eindrapport kan u downloaden via https://www.dropbox.com/s/z1h9uf2pqnkiyls/Commons%20Assembly%20Antwerpen%20Tuinstad%20def.pdf?dl=0

 

ANALYSE EN PROBLEEMSTELLING: WAAROM ANTWERPEN NOG GEEN TUINSTAD IS…

•Er is heel veel onderbenut potentieel bij de Antwerpenaar. Heel veel Antwerpenaren zijn bereid om bij te dragen aan een groenere stad. Individueel (bvb. gevelgroen) en collectief (bvb. een 'Tuinstraat'). Maar nog heel weinig Antwerpenaren zijn vertrouwd met collectief groenbeheer. Ze beschikken nog over beperkte expertise, maar ook over beperkte tools en ruimte om te oefenen. 

•Er is de laatste jaren enorm veel groeninitiatief in Antwerpen. Maar het initiatief is versnipperd, komt vanuit heel diverse hoeken: burgers, middenveld, diverse overheden, ondernemers, kennisinstellingen, … Er is een beperkte cultuur in Antwerpen om kennis, ervaring, netwerken, (financiële middelen),… mbt vergroening te delen.

•Er is in Antwerpen geen gemeenschappelijke visie en actie mbt ‘Antwerpen Tuinstad’ . De dialoog tussen actoren en stakeholders, is beperkt, er is beperkte interactie tussen informele en formele beleidsprocessen.

•Vergroenen van Antwerpen als strategie voor inclusie, sociale innovatie, ontwikkeling lokale economie, duurzame stadslandbouw en tewerkstelling is nog onontgonnen.

•In de praktijk zien we dat de stedelijke diensten steeds minder capaciteit en/of middelen hebben om de stad verder te vergroenen.

 

‘ASSEMBLY OF THE COMMONS’- STATEN-GENERAAL VAN ANTWERPSE VERGROENERS

Diverse actieve vergroeners verzamelden, leerden elkaar beter kennen. Ze leerden van elkaar; ervaring, kennis, inzichten, instrumenten, contacten, … werden gedeeld

Samen ontwikkelden ze nieuwe commonsgerichte experimenten met als doel:

•Activeren nieuw groen gemeengoed

•Vergroenen als strategie om de stad te verbinden

•Nieuwe samenwerkingen: burgers-overheid-ondernemers

 

LEERLESSEN EN RESULTATEN:

Er zijn in Antwerpen bijzonder leerrijke en diverse commonsgerichte vergroeningsinitiatieven. Ze leren ons dat o.a. de schaal, de aard van de vergroening en de capaciteiten van de beheerders enorm belangrijk zijn mbt collectief beheer. We trachten fietslussen te organiseren en initiatieven te bloggen zodat kennis, ervaring, … laagdrempelig gedeeld kan worden.

Je hebt als commoner weinig hefbomen om mensen en organisaties te stimuleren om samen te werken. Je kan dit als commoner ook positief benaderen; het geeft ruimte om te claimen als commons (letterlijk en figuurlijk). Er is wel grote bereidheid bij Velt en Natuurpunt om groeninitiatieven te ondersteunen.

Er is in Antwerpen weinig verbinding/interactie tussen de informele en de representatieve/formele (ADOMA, Groenplan, s-RSA, klimaatplan, waterplan, politieke partijen, …). We adviseren commoners om zoveel mogelijk informeel contact te nemen met de administratie, om dialoog en samenwerking te bewerkstelligen.

Er zijn in Antwerpen nog maar weinig groene ondernemers (‘generatieve economie’), met een duurzaam verdienmodel. We adviseren aan jonge, groene ondernemers om zoveel mogelijk met elkaar in dialoog te gaan, samen te werken, middelen te delen.

Nieuwe commonsgerichte leerexperimenten werden na de Assembly uitgebroed en bij de Burgerbegroting ingediend:

•Gebruik van parklets als middel om straten te claimen/vergroenen

•Experimenten met CSA in de stad: samen paddenstoelen kweken in kelders van een kerk, bijenkasten houden op groendaken, …

•Het dak van een Hogeschool als een vitale common

•Een nieuwe Commons Assembly specifiek mbt Stadslandbouw

•Projecten om regenwater in straten te ‘commonificeren’

•Vorming, opleiding en coaching mbt het opstarten van burgercoöperaties

We ontwikkelden een nieuw soort buurtcontract mbt het collectief beheer van groen in de stad.

We ontwikkelden een nieuw soort groenstedelijk netwerk: burger(collectief)/middenveld-stad-ondernemers. We bekijken met o.a. het Ecohuis of en hoe we dat in Antwerpen verder gaan organiseren cf ‘Gent en garde’.

Dergelijke assemblies zijn ook interessant voor andere sectoren. We onderzoeken dit verder ikv het Antwerps Commons Transitie Plan Antwerpen

 

Een initiatief van Commons Lab Antwerpen met de steun van BOTANIK, Burgerbegroting district Antwerpen, de Singel, Ecohuis, Tuin in de stad, jeugddienst stad Antwerpen, Stadsmakers, Ecohuis, Velt vzw, Natuurpunt Antwerpen stad, Beweging.net, Posthof Berchem vzw, BIVAK, Stadslab 2050 en vele partners.

Koen Wynants